Warto zwiedzić...

... wędruj z nami...

*Bratislava



*Michalovce


*Sobrance


*Snina


*Humenné


*Medzilaborce


*Svidník


*Poprad


*Liptovský Mikuláš


*Ružomberok


*Dolný Kubín ...

TURYSTYKA - Žilinský, Banskobystrický, Prešovský, Košický kraj..


Vysoké Tatry - Veľká Studená dolina - photo Zakapior


Oravsky Podzamok - photo Daniel

News
Miasto nad rzeką Torysą...
by Pogranicze SK
Published: November 20, 2014
Izpis    Email



Preszow (Prešov)

    - miasto nad rzeką Torysą, w połowie drogi między granicą polską a Koszycami, to historyczna stolica Szarysza. Nowoczesne przedmieścia oraz nieciekawe osiedla wieżowców otaczają piękną starówkę, niewiele skromniejszą od koszyckiej.
   Miasta są, bowiem bliskie nie tylko geograficznie, ale i historycznie. Obydwa rozkwitły w średniowieczu przy kluczowych traktach handlowych Europy i obydwa po okresie stagnacji w XVII wieku wkroczyły na drogę bujnego rozwoju, industrializacji i urbanizacji.
   Historia Preszowa, znanego niegdyś jako Eperjes, przypomina dzieje Koszyc, Bardejowa i pozostałych
miast  średniowiecznego Pentapolis, kwitnących przy szlaku handlowym znad Morza Czarnego nad Bałtyk. Dodatkowym atutem Preszowa było położenie na skrzyżowaniu dróg, w miejscu, gdzie trakty rozdzielały się na bardejowski i lewocki. W IX wieku na terenie dzisiejszego miasta zaczęli osiedlać się Słowianie, a dwa wieki później – Węgrzy. Po najazdach tatarskich Bela IV zaprosił gości z Saksonii.
   W 1347 roku królowa Elżbieta Łokietkówna zezwoliła mieszczanom łamać kamień na kościół parafialny z gruntów szlacheckich. Ćwierć wieku później jej syn Ludwik Węgierski udzielił osadzie praw wolnego miasta królewskiego. Formowanie dzisiejszego rynku zakończyło się w XV wieku, kiedy rozpoczął się złoty wiek miasta, trwający do II połowy XVI wieku. Preszów szybko stał się wielkim ośrodkiem rzemiosła i wydobycia soli, a także centrum reformacji.
   W latach 90-tych XV wieku Preszów stał się rezydencją polskiego królewicza Jana Olbrachta, który w 1490 roku został wybrany przez część  słowackiej szlachty na króla Węgier. Po wkroczeniu na Słowację dotarł do Preszowa i tu (oraz w Koszycach) prowadził rokowania ze swoim bratem Władysławem, królem Czech i konkurentem do węgierskiego tronu. Podpisany w Koszycach rozejm, na mocy, którego tron objąć miał Władysław w zamian za księstwo śląskie dla Jana Olbrachta, został przez tego ostatniego zerwany.
   Wybuchła wojna, której potyczki toczyły się głównie w Kotlinie Koszyckiej. Władysław, chcąc zyskać sobie przychylność cesarza Maksymiliana, podpisał z nim umowę, na mocy, której po wygaśnięciu linii Jagiellonów prawo do korony węgierskiej mieli zyskać Habsburgowie. 1 stycznia 1492 roku pod Preszowem doszło do walnej bitwy, w której Olbracht dostał się do niewoli i pod presją zrezygnował z pretensji do tronu węgierskiego.
   Następne stulecie zapisało się powstaniami anty habsburskimi, w których preszowianie odgrywali czynną rolę. Za  poparcie dla powstania Thökölyiego miasto zapłaciło wysoką cenę – cesarski sąd wojenny generała Caraffy w 1687 roku skazał na śmierć 24 mieszkańców. W połowie XVII wieku ośrodek stał się siedzibą szaryskiej żupy i szybko powrócił na drogę prosperity.
   W XVII stuleciu nastąpił rozwój rzemiosła, budowa kolei, która połączyła miasto z największymi ośrodkami Korony Węgierskiej i dynamiczny rozwój przemysłu. W 1818 roku Preszów stał się siedzibą biskupa greckokatolickiego. W 1887 roku miasto zniszczył wielki pożar, po którym w dwa lata zostało całkowicie odbudowane. Kolejny raz ucierpiało od bombardowań w czasie II wojny światowej.
    Dziś Preszów jest trzecim miastem Słowacji, ośrodkiem uniwersyteckim, przemysłowym i handlowym, a zarazem centrum kultury Łemków (Rusinów) i Ukraińców, którzy prowadzą tu własny teatr. W browarze Šariš (największym na Słowacji) warzą popularne piwo marki Šariš, Smädný Mnich i Gold Fassl.
Opracował i fotografował Frantisek



Preglej komentarje (0)
... photo...

Kežmarok - widok na Tatry z pewnego okna - photo Bohdan Zhukiewicz


Dunajec - na spływie - photo Zakapior

Warto zwiedzić...

wędrujemy razem...

... Zemplínska Šírava


>Veľká Domaša


>Park Narodowy Połoniny
Národný park Poloniny - Bukovské
vrchy


>Starina


>Národný park Slovenský raj


>Pieninský národný park


>Červený Kláštor


>
Tatranský národný park


>Štrbské Pleso


>Starý Smokovec


>Tatranská Lomnica...