HISTORIA - región - Zemplín, Šariš, Spiš, Liptov, Orava...


Bojnický zámok - photo VICO

News
Zwany z Polska Bardiowem...
by Pogranicze SK
Published: July 20, 2012
Izpis    Email

Bardejov

    Wschodnio słowacki Bardejov (33 400 mieszkańców) już w 1986 roku został oceniony prestiżowym europejskim wyróżnieniem - złotym medalem Fundacji ICOMOS, istniejącej przy UNESCO a w 2000 roku wpisano go na Listę światowego dziedzictwa przyrodniczego i kulturalnego UNESCO.
   Urokliwość Bardiowa potęguje dodatkowo fakt, że jest on wkomponowany w piękny okoliczny pejzaż z mnóstwem atrakcji turystycznych.
    Na południowo-wschodnim zboczu fliszowego Masywu Busowej leży w spokojnej dolinie Potoku Bardiowskiego uzdrowisko Bardiów (
Bardejovské Kúpele). Administracyjnie należy ono do Bardiowa, będąc jego dzielnicą. W górnej części uzdrowiska stoi Muzeum Architektury Ludowej, w którym zgromadzono 28 wiejskich budowli z Szarysza Górnego i Zemplina Północnego.
DZIEJE
    Średniowieczna osada wraz z całym Górnym Szaryszem została włączona w XI wieku do Węgier. W końcu XIII wieku osiedlili się tu, jak w wielu węgierskich miastach, niemieccy osadnicy. Nazywali je Bartfeld. Dzięki położeniu na szlaku z Bałkanów do Polski i na Ruś, miasto było ważnym ośrodkiem rzemiosła i handlu. To właśnie kupcy bardiowscy sprzedawali do Polski najlepszego węgrzyna, czyli wino z Tokaju. Bogacąca się Bártfa (węgierska nazwa miasta) zostało w 1367 roku wolnym miastem królewskim. Aby bronić swych przywilejów, pięć wolnych miast królewskich wschodniej Słowacji, Lewocza, Bardiów, Sabinów, Preszów i Koszyce utworzyły własną organizację, Pentapolitanę.
   W Latopisie Ipatijewskim z 1241 roku, wspomina się o osadzie handlowej „Bardouev”. W innym, o sześć lat młodszym dokumencie zapisano, że na terytorium „Terra Bardpha” stał klasztor cystersów. Po najeździe tatarskim, pod wpływem niemieckich kolonistów zaczęło powstawać bogate i prosperujące średniowieczne miasto. Jego rozwój przyspieszyły liczne przywileje królewskie a szczególnie decyzja króla Ludwika I z 1376 roku, na mocy, której Bardiów stał się wolnym miastem królewskim
    Wiek XV był okresem największego rozkwitu Bardiowa. Siłą napędową rozwoju gospodarczego był handel i rzemiosło, dzięki którym zaliczano go do miast o największym znaczeniu w ówczesnych Węgrzech. W XVI wieku miasto otwarło się na nowe prądy w dziedzinie kultury i edukacji. Ich nosicielami byli w szczególności przedstawiciele renesansowego i reformacyjnego humanizmu, importowanego przede wszystkim z Niemiec.
   Ale były też gorsze chwile. W 1402 roku miasto złupiło wojsko polskie podczas wojny z Węgrami. Osiem lat później pod Bardejovem Polacy wspomagani przez Krzyżaków (!) pokonali dowodzone przez... Polaka wojska węgierskie. W 1430 roku miasto napadli husyci. Później niszczyły je wojny Węgrów z Austrią i Turkami.
    Renesans to szczyt rozwoju Bardiowa. Właśnie z tego czasu pochodzi malownicza Starówka. Ale już w następnym wieku zaczął się upadek. W 1679 roku wybuchła epidemia, rok później strawił je pożar.
ZABYTKI
- znajdujące się w historycznym centrum miasta wchodzą w skład miejskiego rezerwatu zabytkowego.
   O Bardiowie mówi się, że jest najbardziej gotyckim miastem na Słowacji. Jego centrum tworzy kompleks zabytkowych budynków, który otacza niemalże równoległy ciąg miejskich murów obronnych. Centralnym miejscem historycznego centrum miasta jest prostokątny rynek zabudowany szeregiem starodawnych kamienic mieszczańskich z typowymi szczytowymi fasadami z okapami.
    W samym środku rynku stoi gotycko-renesansowy dawny ratusz z początku XVI wieku (1505 – 1509). W gmachu historycznego ratusza umieszczono ekspozycję zatytułowaną "Historia miasta – wolne miasto królewskie". Na rynku w gmachu nr 27 znajduje się kolejna ekspozycja tego samego Muzeum, która przedstawia ikony północnej Słowacji.
   Ekspozycję przyrodnicząMuzeum można obejrzeć w kamiennicy nr 3-5 w sąsiedniej ulicy Rhódyho.
   Z wieży widać całe miasto, kamienice są niewielkie, co świadczy, że mieszkańcy Bardejova, choć byli zamożni, znali proporcje i nie budowali kamienic wielkich, jak w Krakowie,czy choćby niedalekich Koszycach.
    Najwybitniejszym zabytkiem jest rzymskokatolicka Bazylika Minor Św. Egidiusza (Idziego Egidia), która znajduje się w północnej części rynku. Jej budowę rozpoczęto na początku XV wieku, stopniowo przekształcając ją we wspaniałą gotycką bazyliką o trzech nawach. Niesłychanie
interesującymi zabytkami w jej wnętrzu jest zespół 11 późnogotyckich ołtarzy skrzydłowych z XV i XVI wieku, z rzeźbami uważanymi za najcenniejsze w Europie.
   Wyjątkowy widok Barciowa z lotu ptaka można podziwiać z olbrzymiej nowogotyckiej wieży kościelnej.
   Ozdobą miasta jest także klasztor franciszkański wraz z kościołem. Klasztor stoi w pobliżu miejskich murów obronnych, które są jednymi z najlepiej zachowanych średniowiecznych systemów obronnych na Słowacji. Oprócz kamiennego wału zachowała się także dwie bramy, barbakan i dziesięć bastionów.


Opracował Daniel, photo Muzeum, Marian, Bohus Zhukiewicz, (zakapior)



Preglej komentarje (0)
... photo...

Spišský hrad - photo Veronika

Śladami historii...

Hrad Strečno, Strečniansky hrad
zamek Strečno...



... Šarišský hrad...


... Bardiejów, Bardyjów, Bardiów...


... Spišský hrad
zamek Spiski...



... Spišská Kapitula...


... Mariánska hora
Mariańska Góra...



... Levoča...


... Ľubovnianske múzeum
- hrad Ľubovňa
zamek Lubowelski...



... Červený Kláštor
Czerwony Klasztor...



... Spišská Belá
Kaštieľ Strážky
pałac Strážky...


... Hrad Kežmarok...


... Hrad Liptovský Hrádok...


... Liptovský Starý hrad,
Sielnický hrad...


Likavský hrad


Oravský hrad...