HISTORIA - región - Zemplín, Šariš, Spiš, Liptov, Orava...


Bojnický zámok - photo VICO

News
Wspomnienie - zabytki, masta, zamki, ruiny, na Słowacji... Spišská Belá, Kežmarok
by Pogranicze SK
Published: December 20, 2011
Izpis    Email



   W 1862 roku w pałacu Strážky zamieszkał baron Eduard Mednyánszky. Z siedziby Beckov przywiózł na Spisz swego dziesięcioletniego syna Ladislava, który stał się później malarzem europejskiego formatu. Podczas  kilku pobytów w siedzibie rodzinnej na zboczach Tatr ten doniosły artysta namalował dużo przepięknych krajobrazów z oryginalnymi komponentami.
   Czar pałacu podkreśla park angielski z XIX wieku. Oprócz cennej biblioteki historycznej znajdują się obrazy Ladislava Mednyánszkiego oraz cenny Ctiborów kamienny herb z grodu Beckov.
   Po odrestaurowaniu służy Słowackiej Galerii Narodowej
(Slovenská národná galeria), która prezentuje w nim kilka ekspozycji - meble zabytkowe i dodatki interioru, Ladislav Mednyánszky a Strásžky (malarz, który tutaj często przebywał i tworzył), bibliotekę historyczną i kolekcję rzemiosł artystycznych.
   Wraz z gotyckim fortyfikowanym kościołem św. Anny i renesansową dzwonnicą w historycznym centrum miasteczka stanowi Zabytek Kultury Narodowej.
opracował Miro
photo VICO, Slovakia travel, (miro, bo, zakapior)



Keżmarok

   Kompleks zamkowy miejskiego typu powstał w celu obrony miasta w 1463 roku na rozwalinach średniowiecznej osady Svätá Alžbeta. Najstarszy  kształt grodu, jaki zaprojektowali Imrich i Ján Zápoľscy, miał charakter gotycki. Teraźniejszy, w większości renesansowy wizerunek zamek Kežmarok otrzymał po długotrwałej, kilkuetapowej przebudowie w latach 1572 - 1624. Pozostałe rekonstrukcje finansowali członkowie rodu Thököly, którzy do Kežmarku ściągnęli włoskich kamieniarzy, murarzy i malarzy, aby przerobili gród obronny na reprezentacyjną siedzibę rodzinną. Budynki na dziedzińcu otrzymały renesansowe arkady, pompatyczne sale na piętrze - ozdoby w postaci naściennych malowideł a wnętrze kaplicy zamkowej zostało odnowione w stylu wczesnego baroku.
    Zamek zasłynął historycznym wyczynem damy Beaty Laski, która w 1565 roku wyruszyła w towarzystwie kilku mieszczan z Keżmarku na wycieczkę do niedalekich gór Śnieżnych, dziś nazywanych Tatrami. Kiedy księżna po trzech dniach wróciła znad stawu Zelené Pleso do domu, rozgniewany małżonek pan Albert Laský za karę uwięził ją w wieży zamkowej, gdzie w okropnych warunkach trzymał ją przez długich sześć lat. Jedynym zmiłowaniem dla nieszczęsnej księżnej były dwa małe okna, jedno z widokiem na umiłowane góry Śnieżne, drugie na podawane jedzenie.
   W 1931 roku w części kompleksu zamkowego otworzono pierwsze ekspozycje muzeum regionalnego. Po generalnym remoncie zamku w latach 1962 - 1985 zbiory muzealne poszerzyły się, a aktualnie zwiedzający mogą sobie obejrzeć kilka akspozycji, a latem także przedstawienia teatralne podczas nocnego zwiedzania grodu.

Kežmarok
 -
leży na północy Słowacji, w malowniczym otoczeniu Spiszu pod Wysokimi Tatrami. Jest stolicą powiatu i jednym z ośrodków życia kulturalnego na Spiszu i ruchu turystycznego podtatrzańskiej okolicy. Kežmarok jako dawne wolne miasto królewskie może się szczycić bogatą historią ekonomiczną, kulturalną i dotyczącą edukacji. Miasto powstało w wyniku połączenia kilku osad słowackich z osadą niemieckich kolonistów. Właśnie ta symbioza kultur kilku narodowości i geograficzne położenie przy szlaku handlowym łączącym Orient z północną Europy umożliwiła szybki rozwój ekonomiczny miasta. Kežmarok uzyskał prawa miejskie od węgierskiego króla Beli IV w 1269 roku. Jako wolne miasto zyskał liczne ekonomiczne i polityczne przywileje, np. prawo do organizowania 2 targów w roku (1419), prawo składowania (1435), prawo miecza (1438), i prawo używania herbu w 1463. W 1950 miasto zostało uznane za miejski rezerwat zabytków, w którym znajdują się wyjątkowe zabytki narodowej kultury.

Unikatowy drewniany artykularny kościół ewangelicki
   Narodowy zabytek kultury. W 2008 został wpisany na listę UNESCO.
    Kościół pochodzi z czasów, gdy ewangelicy nie cieszyli się swobodą wyznania. Swoje kościoły mogli budować tylko za murami miejskimi, bez fundamentów, z drewna, bez wieży i dzwonów. Pierwsza budowla kościoła powstała w 1687-88. Dzisiejsza budowla została wybudowana w stylu barokowym w 1717 roku w niewiarygodnie krótkim czasie - w ciągu 3 miesięcy. Kościół jest pod wezwaniem św. Trójcy. Protestanci z całej północnej Europy (np. ze Szwecji, Danii) wspierali go finansowo. Kościół na parterze i chórze ma 1500 miejsc.

Ewangelickie liceum
   Pierw
sza kežmarska miejska szkoła powstała w latach 1383-1392 (łacińska szkoła przy kościele św. Krzyża). Budowa liceum odbywała się w latach 1774-1776. Dobudowa dwóch pięter nadała liceum dzisiejszy wygląd (1820-1865). Szkoła miała charakter ewangelickiego gimnazjum juz po reformacji, w 1531. W połączeniu ze szkołą otwarto tu w latach 1787-1852 akademię z katedrami filozofii, prawa i teologii. Wtedy szkoła zyskała charakter liceum. Bez jego ukończenia nie można było studiować na żadnym uniwersytecie. W liceum w Kežmarku zdobywali dyplomy i studiowali wtedy studenci z całej środkowej Europy. Studiowało tu wielu znanych artystów, uczonych i pisarzy niemieckich, węgierskich, serbskich i słowackich, co było oznaką tolerancji i otwartości tej szkoły. Biblioteka szkoły jest największą szkolną historyczną biblioteką w środkowej Europie. Jest tu 150 tysięcy woluminów w różnych językach, najwięcej w języku niemieckim (są tu między innymi cenne dzieła sprzed 1500, a także z XVI wieku, na przykład Biblia Lutra)

Ratusz
    Pierwszy ratusz stał na Starym Targu, w najstarszej części miasta. Podczas najazdu husytów został spalony. Gotycki ratusz na nowym głównym placu wybudował mistrz Juraj ze Spišskej Soboty w 1461. Po pożarze został przebudowany w stylu renesansowym (1541-1555). W 1779 został przebudowany w stylu klasycznym (po pożarze). Dzisiejszy wygląd uzyskał w 1922, w 2000 fasada została odremontowana.

Reduta

   W tym miejscu stała dawniej wieża strażnicza. W XVII wieku wybudowano tu dwór (rezydencję szlachecką). W 1818 roku został on przebudowany w klasycznym stylu jako reduta (dom przeznaczony na uroczystości).

Bazylika mniejsza - Bazylika św. Krzyża
    Początki kościoła sięgają wczesno romańskiej epoki w XIII wieku. Dzisiejszy kościół gotycki powstał po przebudowie w latach 1444-1498. Gotyckie wnętrze, boczne ołtarze oraz główny ołtarz (1472). Rzeźba ukrzyżowanego Chrystusa na głównym ołtarzu przypisywana jest Witowi Stwoszowi (XV/XVI). Ława renesansowa pod chórem pochodzi z 1518. Małe organy w 1651 to najstarsze grające organy tego typu na Słowacji. W 1997 Jan Paweł II ustanowił kościół bazyliką mniejszą.

Dzwonnica renesansowa
    W bezpośrednim sąsiedztwie bazyliki stoi renesansowa dzwonnica z 1591 roku uważana za najpiękniejszą na Spiszu. Kwadratowa, są na niej herby miasta, węgierski i Habsburgów.

opracował Miro
photo VICO, (miro, bo, zakapior)



Preglej komentarje (0)
... photo...

Spišský hrad - photo Veronika

Śladami historii...

Hrad Strečno, Strečniansky hrad
zamek Strečno...



... Šarišský hrad...


... Bardiejów, Bardyjów, Bardiów...


... Spišský hrad
zamek Spiski...



... Spišská Kapitula...


... Mariánska hora
Mariańska Góra...



... Levoča...


... Ľubovnianske múzeum
- hrad Ľubovňa
zamek Lubowelski...



... Červený Kláštor
Czerwony Klasztor...



... Spišská Belá
Kaštieľ Strážky
pałac Strážky...


... Hrad Kežmarok...


... Hrad Liptovský Hrádok...


... Liptovský Starý hrad,
Sielnický hrad...


Likavský hrad


Oravský hrad...